De overgang: Complex van lichaam en geest


 

 

 

 

De overgang: complex van lichaam en geest

Er wordt veel geschreven en gesproken over de overgang, maar eigenlijk is er wetenschappelijk weinig bekend. Wat weten we wel?

Tussen 40 en 55 jaar stopt bij vrouwen de menstruatie, gemiddeld is dat rond 50-51 jaar. Na de laatste menstruatie begint de menopauze, in de volksmond overgang. Voormalig huisarts Bop Dijkstra: ‘Wanneer dat is, weet je pas achteraf. Want pas nadat de menstruatie een jaar is weggebleven, is een vrouw  officieel in de overgang. Na een jaar komt de menstruatie niet meer terug,’

Maar voordat de menstruatie stopt, kan het lange tijd onregelmatig komen, met soms veel bloedverlies en soms juist heel weinig. Opvliegers, dat wil zeggen kortdurende zweetaanvallen en een droge vagina zijn de meest gehoorde klachten rond de overgang. Door de afname van oestrogeen wordt er weinig of geen vaginaal slijm meer geproduceerd. Bovendien wordt de buitenste cellaag van de huid dunner. Ook dat maakt dat de huid droger kan aanvoelen. Opvliegers ontstaan waarschijnlijk door een schommelend peil van het hormoon oestrogeen.

Leeftijd

‘Opvliegers en een droge vagina zijn ook eigenlijk de enige klachten die direct aan de overgang zijn toe te schrijven’, zegt Bop Dijkstra. ‘ De overgang valt namelijk samen met de leeftijd waarop ook voelbaar wordt dat het lichaam veroudert. Artrose treedt vaker op. Organen takelen af. Slaapbehoefte neemt af. ook daar kun je rond je 50ste jaar last van krijgen. Wat heeft met de overgang te maken en wat met veroudering? Dat is complex.’ Daarnaast vinden rond deze leeftijd ook vaak verandering in de levenssituatie van mensen plaats. Kinderen gaan de deur uit, ga ik nu wel of niet aan een nieuwe baan beginnen. Kortom, de menopauze kan samenvallen met een overgang naar een volgende levensfase. Lichamelijke en psychische klachten lopen daardoor door elkaar en kunnen elkaar versterken. Zo kan een droge vagina ervoor zorgen dat de vrouw minder zin heeft in seks en dat kan dan weer tot relationele problemen leiden. Praat erover met je partner, is dan ook het advies.

Natuurlijk

De overgang is een natuurlijke fase in het leven van een vrouw. Maar sommige vrouwen hebben er zoveel last van dat het hun dagelijkse leven ernstig beïnvloedt. Dat is het moment om naar de huisarts te gaan. Heeft somberheid met de overgang te maken of is het iets anders? Tegen opvliegers bestaan hormonen. En bij een droge vagina kan de huisarts een hormoonzalf voorschrijven. Ernstig bloedverlies kan bijvoorbeeld tot bloedarmoede lijden. De pil blijven slikken of een behandeling waarbij de baarmoederwand wordt verhit, kan helpen. Vrouwen die jong in de overgang zijn, moeten alert zijn op botontkalking. Voor iedere vrouw geldt dat een gezonde leefstijl, met gezond eten en bewegen, aan te raden zijn. En om botontkalking tegen te gaan, geldt nog steeds het advies om te zorgen voor voldoende calcium en vitamine D. Calcium zit in zuivel, maar ook in noten en groente. Bewegen en belasting van de botten zorgt bovendien voor sterk botweefsel.

Hormonen

Hormonen zijn de laatste jaren in kwaad daglicht komen te staan. Ze zorgen voor een verhoogde kans op trombose, borstkanker en hart- en vaatziekten. Vier extra gevallen op de duizend vrouwen die trombose of borstkanker krijgen. Daarom wordt steeds vaker afgeraden om langdurig hormonen te slikken. Een goede afweging daarover kan alleen de vrouw zelf maken. Artsen verschillen namelijk in hun opvatting over of de voordelen opwegen tegen de nadelen

Menstruatie

Hormonen in het bloed zorgen ervoor dat er iedere maand een eicel rijp wordt. Het baarmoederslijmvlies wordt dikker, zodat een bevrucht eitje zich kan innestelen. Als de eicel niet wordt bevrucht, stoot de baarmoeder het eitje en het slijmvlies na twee weken af. Daardoor ontstaat er een bloeding. Dit is de menstruatie ( of ongesteldheid). In de eierstok zijn bij aanvang van de eerste menstruatie ongeveer 100.000 eitjes opgeslagen. Bij iedere menstruatie wordt het aantal minder en rond het 51e levensjaar zijn ze op. Dan kan de vrouw niet meer zwanger worden.

Opvliegers en dan?

  • Draag kleding van natuurlijke stof zoals katoen, wol of zijde.
  • Draag meerdere  lichte kledingstukken, zodat u gemakkelijker iets aan of uit kunt trekken.
  • probeer spanningen te vermijden (stress)
  • Blijf rustig doorademen.
  • Een koud washandje in de nek kan heerlijk verkoelend werken (niet op het voorhoofd).
  • Een kleine handventilator op batterijen kan verkoeling geven.
  • Zijn opvliegers heel ernstig dan kan de huisarts hormonen voorschrijven.

Meer informatie:

thuisarts.nl   

vrouwenindeovergang.nl