Hou moedervlekken in de gaten


 

 

 

 

Hou moedervlekken in de gaten

Huidkanker komt steeds meer voor. Mensen worden ouder en zonnen is nog steeds populair. Wel wordt er steeds beter ingesmeerd. Toch kan er niet genoeg gewaarschuwd worden. Laat verdachte plekjes controleren.

Zeker op de dagen dat het maar blijft regenen, snakken wij naar de zon. Toch is zonnen niet zonder risico. En niet alleen zonnen, ook de hele dag buiten in de zon werken, kan gevaarlijk zijn voor de huid. Goed insmeren met zonnebrand crème is het advies.

Vooral mensen met een lichte huid (rood haar) hebben weinig pigment en moeten een hoge beschermingsfactor nemen. Daarnaast is het verstandig om veranderende moedervlekken en andere plekjes te laten controleren door de huisarts. Dat gebeurt steeds meer. Het huidspreekuur van de HOED is altijd volgeboekt. Het is ook uitgebreid van een keer in de twee weken naar een keer in de week. Mensen kunnen overigens ook bij hun huisarts terecht om een moedervlek te laten controleren.

Wanneer is een plekje op de huid gevaarlijk? Er zijn drie soorten van huidkanker te onderscheiden, vertelt huisarts Bop Dijkstra. De eerste is de basaal carcinoom. Die komt het meest voor maar is het minst gevaarlijk. Hij zaait namelijk niet uit. Maar als je niets doet, wordt hij groter en kan hij verder groeien en steeds meer weefsel aantasten. Een basaal carcinoom zit op plekken waar veel zon komt en vaak plekken die niet zo snel ingesmeerd worden. De neus, een kaal hoofd, de wang. Ze zijn er in drie vormen, een bobbeltje, een oppervlakkig plekje of sprieterig groeiend.  Wanneer moet je er mee naar de huisarts? Een klein wondje bijvoorbeeld, waar steeds een korstje op komt, maar niet weg gaat. Voor alle plekjes geldt dat je naar de huisarts moet gaan als ze groter worden, van kleur of vorm veranderen of bloeden.


De huisarts snijdt het hele plekje weg of neemt een klein stukje eruit en stuurt het naar de patholoog. Die controleert of er nog kankercellen in de randen zitten. Dat betekent namelijk dat het niet volledig verwijderd is, wat wel noodzakelijk is. De huisarts zal dan nog een extra randje wegsnijden of doorverwijzen. Een oppervlakkige basaal carcinoom kan ook met een zalf behandeld worden. Een op de vijf mensen heeft wel eens een basaal carcinoom gehad. Zij moeten zich jaarlijks laten controleren.

Ouderen

Oude mensen hebben soms een schilferige rode plek op hun handen of op hun gezicht. Dat kan een plaveiselcel carcinoom zijn. Ook deze zijn te vinden op plekken waar jarenlang veel zonlicht op is gevallen of op de lip bij rokers. Deze vorm van kanker zaait wel uit, maar heel langzaam. In het begin ziet een plaveiselcel carcinoom eruit als een roze knobbeltje. Het wordt een zweertje dat niet meer geneest en gemakkelijk kan bloeden. De behandeling van deze carcinoom is vergelijkbaar met de basaal carcinoom.

Moedervlekken

De gevaarlijkste plekjes zijn de kwaadaardige moedervlekken ofwel melanomen. Ze zijn gevaarlijk, omdat ze snel uitzaaien via de lymfebanen en het bloed. Dat kan een kwestie van weken zijn. Dat is afhankelijk van de dikte van de melanoom. Daaraan kun je zien of hij er al langer zit.

Iedereen heeft moedervlekken. De helft van alle melanomen ontstaan uit bestaande moedervlekken. Dat kan bijvoorbeeld na ernstige verbranding door de zon. Het is verstandig om ze te laten onderzoeken bij een onregelmatige vorm of met onscherpe randen, een niet-egale kleur of als ze groter zijn dan zo’n zes millimeter. Veranderingen, zoals groei, een verandering van vorm of kleur, jeuk en bloeden zijn altijd redenen om naar de huisarts te gaan. Een ruwe bobbeltje is meestal geen moedervlek, maar een (ouder doms) wrat en die is onschuldig.

Genezen van huidkanker

Vroeger was er niets te doen aan uitgezaaide melanomen. Sinds een aantal jaren worden er goede resultaten geboekt met een chemobehandeling. Een melanoom wordt altijd weggesneden. Als de diagnose door de patholoog bevestigd is, wordt er opnieuw een ruimer stuk huid weggehaald. Daarnaast wordt een onderzoek naar uitzaaiingen gedaan. Als die er zijn, of in een later stadium optreden, dan volgt chemotherapie.

Huidspreekuur

Iedere woensdagochtend, en om de week ook in de middag, kijken praktijkassistenten van de HOED naar kleine huidafwijkingen. Na een eerste beoordeling (een huisarts kijkt mee) kan de behandeling meestal meteen plaatsvinden. Bel voor een afspraak.

 

Zie ook de video:

thuisarts.nl/moedervlekken/ik-wil-mijn-huid-zelf-controleren