Hulp bij het omgaan met astma


Logo Stichting Monnickendam DEf

 

 

 

 

Hulp bij het omgaan met astma

Een hoest die niet overgaat, piepend ademhalen, benauwdheid: wie dat vaak heeft, zou wel eens astma kunnen hebben. Astma komt in verschillende gradaties voor, van heel ernstig tot nauwelijks merkbaar.

Van astma kun je het aardig benauwd krijgen. Als toeschouwer al. Iedereen die wel eens een astma aanval heeft gehad of bij een ander heeft gezien, weet dat. Een astma aanval kan ontstaan door een reactie op een prikkel als stuifmeel, huisdieren, huisstofmijt, rook, inspanning of stress. Een ontstekingsreactie zorgt ervoor dat het slijmvlies in de luchtwegen ( de buisjes in de longen) dikker wordt en meer slijm produceert. Daardoor vernauwen de luchtwegen zich en de lucht moet dus door een heel smal pijpje. Vandaar dat de ademhaling vaak heel piepend klinkt.Foto Jenneke van Ravenswaaij

Foto Marissa Sweers

Huisarts Marissa Sweers: ‘Als ik iemand op het spreekuur krijg die al lang hoest en het vaak benauwd heeft, ga ik op zoek naar zijn geschiedenis. Heeft hij last van allergie; had hij op jonge leeftijd eczeem; komt astma in zijn familie voor? Een luchtweginfectie kan ook een oorzaak zijn, maar astma in de familie is een duidelijk signaal om ook hier aan te denken. Astma kan erfelijk zijn.’ Praktijkondersteuner Jenneke van Ravenswaaij voegt toe: ‘Je ziet het ook vaak aan hoe mensen ademhalen. Als mensen erg benauwd zijn, gebruiken ze de hulpademhalingsspieren in hun nek om maar voldoende lucht binnen te krijgen.’ Met een longfunctietest wordt gekeken of en in hoeverre de luchtwegen zijn vernauwd. Dat is nog best moeilijk aan te tonen, omdat het om een tijdelijke vernauwing gaat. Je moet er dus eigenlijk op het juiste moment bij zijn. Een blaastest kan de diagnose ondersteunen. Slaat de medicatie niet aan en kan de huisarts geen goede diagnose stellen, dan wordt doorverwezen naar de longarts. Astma kan onder controle gehouden worden door enerzijds de prikkels weg te nemen en anderzijds medicijnen te gebruiken. Jenneke: ‘Prikkels wegnemen is best ingewikkeld. Om huisstofmijt, waar veel mensen last van hebben, te bestrijden, moet je je huis aanpassen. Ben je allergisch voor de kat, dan moet de kat weg. Dat is heel dramatisch. Zeker voor kinderen.’ Medicijnen zorgen ervoor dat de luchtwegen wijder worden. Daarnaast zijn er medicijnen die een ontsteking remmen. Luchtwegverwijders moet je inademen. Jenneke begeleidt mensen bij het gebruik van de puffer die daarbij nodig is. Dat komt nogal nauw. Jenneke: ‘Veel mensen hebben een verkeerde inhalatietechniek. Samen zoeken wij uit welke puffer de voorkeur heeft en hoe die te gebruiken.’ Marissa: ‘Therapietrouw is een ander aandachtspunt. Als je al een tijdje geen aanval hebt gehad, moet je niet zomaar stoppen. Het is dan verstandig om onder begeleiding rustig te minderen.’

Kinderen en astma

Ouders kunnen het zelf heel benauwd krijgen als hun kind een astma aanval heeft. Figuurlijk dan. Die hulpeloosheid neemt wel af naarmate ze er meer vertrouwd mee zijn, weet praktijkondersteuner Jenneke van Ravenswaaij. Luchtwegverwijderaars zorgen er bijvoorbeeld voor dat het kind snel, binnen enkele minuten, beter kan ademhalen. Astma patiënten die regelmatig een aanval hebben, gaan daarom ook niet van huis zonder de puffer. Ontstekingsremmers verminderen de ontsteking en het slijm en daardoor de benauwdheid. Deze medicijnen moeten iedere dag ingenomen worden. Bij twee derde van de kinderen met astma verdwijnen de klachten vóór of rond de pubertijd. De helft van deze groep krijgt later wel opnieuw klachten.

Hoe herken je astma?

  • Piepende ademhaling, benauwdheid en hoesten
  • Snel moe na inspanning en vermoeidheid door slecht slapen vanwege hoesten.
  • Allergische prikkels, zoals stuifmeel van gras en bomen, huidschilfers van huisdieren en huisstofmijt veroorzaken een aanval

Ook niet niet-allergische prikkels, zoals virus infecties, baklucht, rook, koude lucht, mist en inspanning kunnen een aanval veroorzaken.

astma-aanval-ziet-er-zo-uitAdviezen bij astma

  • Stoppen met roken is het belangrijkste advies. Rook ook nooit in de buurt of in het huis van iemand met astma.
  • Allergische prikkels verwijderen, zoals huisstofmijt of huisdieren.
  • Sporten is belangrijk. Juist bij astma is het belangrijk om fit te blijven.
  • Bij overgewicht is het belangrijk om af te vallen.
  • Met medicijnen kunnen de klachten verminderen of lang wegblijven. Gebruik ze goed.
  • Bespreek één keer per jaar met uw huisarts of praktijkondersteuner hoe het gaat.

Meer weten over astma? Op de site longfonds.nl staat veel informatie, voor volwassenen en kinderen. Ook zijn er instructieve filmpjes te bekijken.