COPD

Voordelen en samenwerking

Samenwerking van de huisartsen op één locatie heeft voor patiënten een groot aantal voordelen. Zo kan er meer specialistische deskundigheid ingeschakeld worden.

Jenneke van Ravenswaaij  Longziekten behoren tot de specialisatie van huisarts Marissa Sweers en praktijkondersteuner Jenneke van Ravenswaaij. Kees van der Plas is verantwoordelijk voor het regionale COPD-beleid, waarover hieronder meer.

Interview Kees van der Plas over longziekte COPD

Begeleiding COPD-patiënten fors verbeterd

Huisarts in ruste kees van der Plas is de trekker geweest van twee projecten waarmee de Monnickendamse huisartsen landelijk voorlopers waren op het gebied van COPD.

Van der Plas is met pensioen, maar nog steeds erg betrokken bij de huisartsen in Monnickendam. Als kwaliteitscoördinator, maar ook als COPD-deskundige. Na het interview gaat hij bijvoorbeeld de nieuwe praktijkondersteuner voor COPD inwerken. De praktijkondersteuner speelt een belangrijke rol bij de COPD-zorg, vertelt hij. COPD is een ernstige longaandoening die steeds vaker voorkomt, ook in de meest ernstige vorm. Je ziet ze ook steeds vaker, mensen in een scootmobiel met een zuurstoftank. Mensen van boven de vijftig hebben vaak allemaal gerookt. Bijna alle COPD-patiënten zijn rokers of ex-rokers. Vroeger was er weinig aandacht vanuit de medische wereld voor COPD, omdat men dacht dat er toch niets aan te doen was. Nu weten we dat werken aan de leefstijl, de conditie, wel degelijk verbetering laat zien, naast natuurlijk stoppen met roken. Begeleiding daarbij kan de praktijkondersteuner veel beter dan huisartsen of longartsen. Ik ben er trots op dat onze werkwijze nu ook steeds meer wordt toegepast in de rest van Waterland, in de Zaanstreek en de regio IJmond. Het project waarvan van der Plas de trekker was, heeft specialisten, huisartsen, praktijkondersteuners, fysiotherapeuten, diëtisten en thuiszorgverpleegkundigen bij elkaar gebracht. De zorg wordt met elkaar afgestemd. Bijkomend voordeel is dat de zorgverleners elkaar ook buiten dit overleg gemakkelijk weten te vinden. En dat is ook nodig, zegt van der Plas. “Als iemand bij de fysiotherapeut meer gaat bewegen, moet ook zijn voedingspatroon in de gaten gehouden worden, om te voorkomen dat hij te weinig eiwitten binnenkrijgt bijvoorbeeld”. In Waterland vind de COPD-zorg plaats vanuit de huisartsenpraktijk, behoudens de ernstige gevallen. Longfunctieonderzoek kan tegenwoordig vrij eenvoudig met een spirometer die de ademkracht meet. Daar hoef je niet meer voor naar een specialist. Ook in de huisartsenpraktijk kan zo’n meting plaatsvinden. Is eenmaal de diagnose COPD gesteld dan zorgt de praktijkondersteuner voor de begeleiding. Zij kijkt bij ieder consult hoe de ziekte verloopt, met behulp van een vragenlijst. Hoe snel is iemand buiten adem? Hoe is de kwaliteit van leven? Afhankelijk van de ernst ziet zij patiënten een keer per drie maanden of één keer per jaar. Zij coacht ze bij de aanpassing van hun leefstijl. De eigen huisarts kijkt mee op de achtergrond. Van der Plas: “Ik durf met honderd procent zekerheid te zeggen dat wij een grote kwaliteitsverbetering hebben doorgevoerd. De begeleiding is beter en patiënten zijn tevreden, omdat ze zien dat de aandoening serieus genomen wordt”.

 Wat is COPD ?

De letters COPD staan voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease, ofwel chronische bronchitis. Het is een ongeneeslijke longziekte die bijna altijd veroorzaakt wordt door roken. COPD lijkt op astma maar is dat niet. Wel kan een combinatie van astma en COPD optreden. De klachten bij COPD zijn hoesten, benauwdheid, kortademigheid en moe zijn. Niet alleen de longfunctie van patiënten neemt af, maar ook de spiermassa gaat langzaam achteruit. Het hele lichaam verliest kracht met in ernstige gevallen invaliditeit tot gevolg. Er zijn medicijnen om de klachten van COPD te verminderen, maar COPD is niet te genezen. In ernstige gevallen kan de patiënt uiteindelijk ook overlijden aan de ziekte. Zie ook de website www.thuisarts.nl/copd en longfonds.nl

Wat kun je doen tegen COPD ?

Stoppen met roken is de meest effectieve manier om COPD te voorkomen of snelle achteruitgang van de longfunctie tegen te houden. Daarnaast is een gezonde leefstijl met goede voeding en veel beweging belangrijk. De praktijkondersteuners ondersteunen COPD-patiënten daarbij. Zo zijn ze bijvoorbeeld getraind in de begeleiding van mensen die willen stoppen met roken. Ook de beide fysiotherapiepraktijken in Monnickendam hebben speciaal opgeleide fysiotherapeuten voor COPD-patiënten.

 

Cijfers uit Monnickendam

                                                                     Percentage COPD-patiënten    Kwaliteit zorg         Kwaliteit diagnose

 

Monnickendam                                                                 2.1%                                 93                                   91

Waterland                                                                         2.0%                                 72                                   83

Waterland, Zaanland, IJmond                                      2.2%                                 68                                   79

Landelijk                                                                            1.9%                                  68                                  69

2.1% van de bevolking in Monnickendam heeft COPD. Dat is een hoog aantal. De kwaliteit van de zorg scoort in Monnickendam veel hoger dan de rest van Nederland, net als de kwaliteit van de diagnostiek ( op een schaal van 1 tot 100).